Wychowanie jest sztuką. Nauczyciel, artysta sztuki, jest drogowskazem w rozwoju dzieci. Program nauczania w szkole waldorfskiej stanowi podstawowe narzędzie twórczego rozwoju dzieci.
Czym jest szkoła waldorfska?
Nazwa "waldorfska" pochodzi od pierwszej szkoły dla dzieci robotników, założonej przez Rudolfa Steinera (na zdjęciu obok) w 1919 przy fabryce cygar "Waldorf-Astoria" w Stuttgarcie, na zaproszenie jej właściciela Emila Molta. Pedagogika waldorfska prezentuje nietypowy sposób podejścia do wychowania jako sztuki, którą należy rozwijać. Metody i treści nauczania dostosowane są do potrzeb dziecka zmieniających się wraz z jego wiekiem. Ponadto szkoły waldorfskie są nastawione na szerzenie myśli ekologicznej i rozwijanie, w równym stopniu, umiejętności intelektualnych i artystycznych dzieci.
Głównym zadaniem pedagogiki waldorfskiej jest żywe pielęgnowanie zrozumienia istoty człowieka i jego rozwoju w powiązaniu ze światem i społeczeństwem. Celem zatem jest przede wszystkim wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka, rozumianego jako rozwój trzech sfer: myślenia, uczuć i woli. Charakterystyczne dla pedagogiki waldorfskiej jest przywiązywanie dużej wagi do działań artystycznych (malowanie, rysowanie form, śpiewanie, gra na instrumentach, eurytmia), a także uczenia poprzez praktyczne działanie (prace ręczne, warsztaty – praca z drewnem, pielęgnacja ogrodu). Podkreśla się rolę rytmu w zdrowym kształtowaniu nauczania. Specyfiką szkół waldorfskich jest m.in: brak ocen; brak podręczników; edukacja zintegrowana na przestrzeni szkoły podstawowej, a nie tylko w młodszych klasach; charakterystyczny rytm dnia.
Swoje dzieci do przedszkoli i szkół waldorfskich zapisali m.in. Michaił Barysznikow, Silvio Berlusconi, Jean Paul Belmondo, Tom Waits, Lenny Kravitz, Harrison Ford, Harvey Keitel, Helmut Kohl, Ingmar Bergman, Beate Uhse czy Clint Eastwood.
Charakterystyczny dla przedszkoli i szkół waldorfskich jest brak stosowania ocen cyfrowych oraz drugoroczności. Oznacza to konieczność wypracowania indywidualnych metod motywowania uczniów do pracy oraz informowania zarówno dzieci, jak i ich rodziców o postępach w nauce i zachowaniu. Brak ocen ma służyć rozwojowi u dzieci wewnętrznej motywacji do nauki. Jednocześnie jest on wyrazem charakterystycznego dla pedagogiki Steinera nastawienia na współpracę, a nie rywalizację. Nauka ma pobudzać do współzawodnictwa i pokonywania własnych granic, a nie do rywalizacji między dziećmi. Istotne jest wyrastanie ponad to, kim się jest, docieranie do szczytu swoich możliwości, a nie udowadnianie sobie czy komuś, że jest się lepszym od innych.
Uczniowie nie korzystają z gotowych podręczników. Nauczyciel sam kształtuje program i nauczanie w oparciu o dwa źródła: wiedzę o rozwoju dziecka i obserwację uczniów. Służy to zindywidualizowaniu kształcenia i rzeczywistym dopasowaniu go do potrzeb rozwojowych konkretnej grupy dzieci.
Wychowawca uczy większości przedmiotów w ramach tzw. lekcji głównej na przestrzeni całej edukacji w szkole podstawowej, nie tylko w ciągu trzech pierwszych lat. Nauczanie prowadzone jest w systemie tzw. epok. Oznacza to, że przez kilka tygodni (na ogół od dwóch do czterech) dzieci zajmują się jednym przedmiotem, np. matematyką, po czym następuje inna epoka (cykl) i inny temat. Najczęściej spotykanym zarzutem wobec takiego sposobu nauczania jest ryzyko, że uczniowie będą zapominać materiał z danego tematu, jeśli nie będzie on utrwalany w czasie pracy nad innym zagadnieniem. Pedagodzy waldorfscy odrzucają ten zarzut wskazując na wieloletnie doświadczenia szkół waldorfskich z tego typu procesem dydaktycznym. Jednocześnie podkreślają, że system epokowy pozwala na głębokie wniknięcie w omawiane tematy i wielostronne ich opracowanie.
Na całym świecie pedagogika waldorfska rozwija się i jest alternatywą dla rodziców i pedagogów, którzy w wolności dokonują wyboru miejsca i sposobu kształcenia dla swojego dziecka. Nikt tu nikogo nie indoktrynuje, nikt nikomu nie narzuca swoich poglądów. Wszystkie działania są skierowane na rozwój dziecka, a najważniejszą zasadą jest poszanowanie dzieci i ich potrzeb. Szkoły waldorfskie są otwarte dla wszystkich dzieci niezależnie od wyznawanej religii, pochodzenia, stanu zamożności czy uzdolnień. Istnieje zawsze możliwość przyjęcia do szkoły waldorfskiecj ucznia z innej szkoły na każdym etapie nauczania.
Zobacz także:
PrzedszoleWaldorfskie.pl